محمود بن هدايت الله افوشته اى نطنزى
477
نقاوة الآثار في ذكر الاخيار در تاريخ صفويه ( فارسى )
آنجا را دست داد و برادر على بيگ باتفاق بعضى از امراى آن ملك مثل اميره « 1 » ابو سعيد و اميره « 2 » شاه ملك و غيرهما به انگيختن مواد فتنه و فساد و افروختن آتش كينه و عناد پرداختند و لواى سركشى و خلاف باستظهار جمعى كثير از اجامره و اجلاف بدست نفاق افراختند . نظم چنان آتش فتنه « 3 » شد شعله زن * كه گشتند سرگرم كين مرد و زن برآمد بهم آن ولايت چنان * كه گفتى مگر شد قيامت عيان ز هر سو گروهى ز اهل نفاق * نمودند با يكدگر اتفاق و چگونگى اين فساد ، به گوش اهالى لاهيجان و آن بلاد رسيده در آنجا هم بعضى از مفسدان فتنه انگيز و بد نفسان پر كينه و ستيز مانند طالشه كلى « 4 » و كيازرسب و كيا احمد كريجانى ؟ و شاهباز و غيرهم كه حكومت و تسلط احمد بيگ را گردن اطاعت و انقياد نمىنهادند طرح مخالفت و معاندت انداختند و از همه بجدتر ، طالشه كلى بود كه آتش نفاق را دمبدم تيزتر و بازار خلاف را گرمتر ميساخت و سبب كلى فساد طالشه كلى اين بود كه در آنوقت كه نواب همايون كيا فريدون را منظور نظر اعتبار گردانيده علم سپهسالارى او را در مملكت گيلان برافراخت و عنان اختيار سپاهيان و لشكريان گيلان را بدست اقتدار او داد سايهء التفات بر ساحت احوال طالشه كلى كه اعظم امراى گيلان و سردار معتمد و معتبر خان احمد بود نينداخت . درين وقت كه بواسطهء گرفتن على بيگ ، گيلان پس « 5 » بهم برآمده طريق خلاف گرفتند ، عرق فساد و طغيان و مادهء شقاوت و عصيان آن نايب شيطان به حركت آمده از مضمون « مخالفة الملوك عارفى العاجل و نار فى آلاجل » غافل و ذاهل مانده طرح اساس خلاف كشيد و خيلى از جهال بد افعال و اجامرهء خسارت مآل را با خود متفق
--> ( 1 ) - م : امير . ( 2 ) - م : امير . ( 3 ) - م : چنان فتنه . ( 4 ) - طالشه كولى ( 5 ) - ظاهرا : گيلان بيه پس